Page is loading...

10) Haki

Allah, Mwenye Busara, amesema:

“…Kuwenu wasimamizi kwa ajili ya Allah mkitoa ushahidi kwa haki…”1

Imamu Ali (as) anasema: “Mtu ambaye huonesha utendaji wa haki kwa upande wake, Allah atamzidishia katika utukufu.”2

Maelezo mafupi:

Imani ya mtu haiwi kamili mpaka achunge haki kuhusiana na yeye mwenyewe na wengine. Allah atamzidishia heshima na utukufu wake.

Mwanadamu kwa asili, hupendelea nafsi yake mwenyewe na kupenda kila kitu ambacho kinahusiana na yeye. Vilevile anakuwa na tabia ya kutopenda kila kitu kibaya na kiovu. Hivyo, kama akimsaidia mwenye shida, atasifiwa na watu wote. Halikadhalika, (uadilifu huhitaji hilo) kama hapendelei chochote kibaya na kiovu kwa yeye mwenyewe, basi vilevile asikipendelee kitu hicho kwa watu wengine.

Hii pia huleta haki wakati wa kusuluhisha kati ya pande mbili zinazogom- bana; katu asipendelee upande mmoja dhidi ya mwingine, hata kama matokeo yake yatakuwa yenye hasara kwake mwenyewe.

1. Ushauri Kutoka Kwa Mtukufu Mtume (Saw)

Mwarabu alimuendea Mtukufu Mtume (saw) wakati alipokuwa anataka kuingia katika msafara wa vita.

Alichukuwa hatamu za ngamia wa Mtume, na akasema: “Ewe Mtume wa Allah! Nifahamishe mimi kitendo ambacho kitanipatia Pepo.”

“Kuwa na tabia nzuri wewe mwenyewe na kwa watu katika hali hiyo hiyo kama ambavyo ungetaka wao wawe hivyo kwako na kujizuia kutokana na kuwafanyia kile ambacho usingetaka wewe wakufanyie,” alishauri Mtume (saw) na akaongeza, “ziachilie hatamu (kwani nataka kwenda kwenye jiha- di).”3

2. Uadilifu Wa Ali (As)

Shu’bi anasimulia: “Kama walivyo vijana wengine, niliingia katika uwan- ja mkubwa wa Kufa, ambako nilishuhudia Amiru’l-Mu’minina (as) akiwa amesimama kando ya makonteina mawili ambayo yalikuwa yamejaa dha- habu na sarafu za fedha. Alikuwa na kiboko kidogo mkononi mwake. Kundi kubwa limekusanyika kandoni mwake na alikuwa akiwarudisha nyuma kwa kutumia kiboko chake kuwazuia ili wasivuruge ugawaji wa pesa hizo.

Imamu (as) alianza kugawanya pesa miongoni mwa watu mpaka zote zikaisha bila kubakisha chochote kwa ajili yake na akarudi nyumbani kwake mikono mitupu.

Nilirudi nyumbani na kumuambia baba: “Leo nimeona kitu cha ajabu sana lakini nilishindwa kutambua kama kitendo cha mtu huyu kilikuwa ni kizuri au kibaya kwa sababu hakubakisha kitu kwa ajili yake mwenyewe!” Baba yangu akaniuliza: “Mtu huyo alikuwa ni nani?” “Amiru’l-Mu’minina (as)” Nilijibu na kusimulia kile kilichotokea kule kiwanjani.

Baada ya kusikia uadilifu wa Ali katika kugawa pesa zile, baba yangu alianza kutoa machozi na akaniambia: “Mwanangu, umeshuhudia mtu bora zaidi kutoka miongo- ni mwa watu.”4

3. A’di Ibn Haatim

A’di mtoto wa mtu maarufu sana, Haatim Taai alikuwa mmoja wa wafuasi waaminifu wa Amiru’l-Mu’minina (as). Alisilimu tangu mwaka wa 10 A.H., siku zote A’di alikuwa katika kumhudumia Imamu (as), na amepigana vita vya Jamal, Siffin na Nahrawaan bega kwa bega pamoja naye. Katika vita vya Jamal alipata jeraha katika moja ya jicho lake na akawa chongo.

Wakati fulani alikuja kwa Mua’wiyah kwa madhumuni fulani. Mua’wiyah akamuuliza kwa nini hakuja na watoto wake. “Waliuawa wakati wanapigana sambamba na Amiru’l-Mu’minina (as),” alijibu. “Ali hakuwa mwadilifu kwako, kwa sababu aliwapeleka watoto wako kuuliwa ambapo yeye amewaweka watoto wake kuwa hai,” alisema Mua’wiyah. A’di akase- ma; “(Kinyume chake) mimi sikumfanyia uadilifu kwa vile yeye ameuawa, wakati mimi bado niko hai. Ewe Mua’wiyah hasira zetu kwako bado zinaunguza katika nyoyo zetu. Elewa kwamba (maumivu ya) kukatwa makoo yetu au uchungu wa kifo ni rahisi kwetu kuvumilia kuliko kusikia maneno kuhusu Ali (as).”5

4. Uadilifu Wa Abu Dharr

Akiwa njiani kuelekea kwenye vita vya Taabuk6, Abu Dharr aliachwa nyuma ya jeshi kwa sababu alikuwa amepanda mnyama anaekwenda pole-pole. Watu wengine walipogundua hili, walimjulisha Mtukufu Mtume (saw) ambaye alisema:

“Kama ana wema ndani yake, Allah atamfanya atufikie.”

Wakati huo huo, Abu Dharr, alikatishwa tamaa na mnyama yule akaamua kumuacha na akaendelea na safari yake kwa miguu. Mtukufu Mtume (saw) aliona sehemu nzuri aliamua kukita mahema pale, wakati mmoja wa Waislamu alipopiga kelele kwamba kuna mtu kwa mbali anawafuata.

Mtukufu Mtume (saw) akaomba: “Ee Allah! Na iwe ni Abu Dharr!”

Wengine wakamjulisha kwamba kweli alikuwa ni Abu Dharr. Mtume akaomba: “Allah amsamehe Abu Dharr! Amesafiri peke yake, atakufa peke yake na atafufuliwa peke yake.” kisha akawataka watu wampatie Abu Dharr maji, kwa vile anaonekana kuwa na kiu. Lakini wakati Abu Dharr alipowasili mbele yake, Mtume (saw) aliona kwamba alikuwa na chombo cha maji katika mizigo yake, na hivyo akamuuliza:

“Abu Dharr! Maji umekuwa nayo na bado umekaa na kiu wakati wote?” “Ndio! Ewe Mtume wa Allah! Wazazi wangu watolewe muhanga kwa ajili yako! Nikiwa njiani, nilishikwa na kiu kubwa. Nilifika sehemu ambako kulikuwa na maji. Nilipoyajaribu niliyaona kuwa baridi na matamu na hivyo nikajisemea mwenyewe: (Sio haki) kama nitayanywa maji haya kabla ya Mtukufu Mtume (saw).” Alijibu Abu Dharr.

Aliposikia hivi, Mtukufu Mtume (saw) akasema: “Ewe Abu Dharr! Allah swt. akusamehe makosa yako! Utaishi maisha ya upweke, kufa kama mgeni, mbali na nyumbani, na kuingia peponi peke yako.”7

  • 1. Qu’an Tukufu 5:8
  • 2. Jaame al-Sa’adaat, Jz. 1. uk. 368.
  • 3. Al-Kafi, Jz.2, sura ya Uadilifu, tr. 10.
  • 4. Al-Ghaaraat, Jz. 1, uk. 55; Dastaanhai Az Zindagi Ali, uk. 7.
  • 5. Ibid
  • 6. Taabuk ipo maili 300 kaskazini ya Madina.
  • 7. Paighambar Wa Yaaraan, Jz. 1, uk.49; Al-Isaabah, Jz. 4, uk. 65.

Share this page